Ngày 19.01.2004, TAND quận Hải Châu, TP Đà Nẵng đã quyết định công nhận thuận tình ly hôn giữa anh Lưu Hoàng Long và chị Phạm Thị Hoàng Yến. Về nội dung thứ 3 Giao ngôi nhà số 122 Núi Thành cho cháu Lưu Hoàn Mỹ đã có những tình tiết phức tạp gây nên tranh chấp, khiếu kiện. TAND quận Hải Châu, TP Đà Nẵng căn cứ vào nội dung đơn yêu cầu thuận tình ly hôn của vợ chồng Long- Yến kèm theo là bản di chúc lập ngày 4.6.2002 tại Phòng công chứng số 01 có nội dung: “Gian nhà hiện nay sát đường Núi Thành chúng tôi cho hẳn Lưu Hoàng Long và vợ là Phạm Thị Hoàng Yến” và một đơn trình bày gửi UBND phường Hoà Thuận, quận Hải Châu, TP Đà Nẵng để ra quyết định số 04/DSST công nhận sự thoả thuận của vợ chồng Long - Yến. Về tài sản chung có nội dung: “Công nhận sự thoả thuận giữa chị Yến và anh Long như sau: Giao ngôi nhà 122 Núi Thành cho cháu Lưu Hoàn Mỹ được quyền sở hữu và sử dụng, nhưng vì hiện nay cháu Mỹ chưa đủ 18 tuổi nên giao cho anh Long sử dụng…”
Việc vợ chồng ông Thảo không biết đến chuyện ly hôn của con, TAND khi xét xử không tính đến quyền lợi của chủ sở hữu đã dẫn đến vi phạm quy định về tố tụng. Ngày 13.3.2007, ông Thảo đã thực hiện huỷ bỏ Bản di chúc lập ngày 4.6.2002 tại Phòng công chứng số 1 và lập Bản di chúc mới tại Phòng công chứng số 2 TP Đà Nẵng. Và ngay sau khi biết được nội dung Quyết định của TAND quận Hải Châu, ngày 15.3.2007, ông Thảo, bà Oai đã gửi đơn khiếu nại Quyết định số 04/DSST ngày 19.1.2004 của TAND quận Hải Châu đến VKSND TP Đà Nẵng. Ngày 27.3.2007, VKSND TP Đà Nẵng sau khi nghiên cứu hồ sơ vụ việc đã ra Quyết định số 06/QĐ- KNTC- KSDS kháng nghị Quyết định số 04/DSST ngày 19.1.2004 của TAND quận Hải Châu theo thủ tục tái thẩm.
Tại Quyết định kháng nghị số 06 do Phó viện trưởng VKSND TP Đà Nẵng Trần Thanh Vân ký, khẳng định: Theo quy định của Điều 649 Bộ luật Dân sự năm 1995 thì “Di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết”. Như vậy, nội dung ông Thảo, bà Oai di chúc cho hẳn ngôi nhà số 122 Núi Thành cho anh Long, chị Yến và viết giấy xác nhận cho anh Long, chị Yến “được toàn quyền sở hữu ngôi nhà số 122 đường Núi Thành, phường Hoà Thuận, quận Hải Châu, TP Đà Nẵng theo bản di chúc” chỉ có ý nghĩa sau khi ông Thảo, bà Oai đã chết. Quyết định kháng nghị khẳng định: “Việc anh Long, chị Yến khiếu nại ngôi nhà số 122 Núi Thành, TP Đà Nẵng là tài sản chung của vợ chồng là không đúng và không hợp pháp. Tại thời điểm anh Long, chị Yến thuận tình ly hôn, ngôi nhà nói trên vẫn thuộc quyền sở hữu hợp pháp của ông Thảo, bà Oai”.
Việc ông Thảo, bà Oai là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan nhưng đã không được TAND quận Hải Châu đưa vào tham gia tố tụng, công nhận tài sản ngôi nhà là tài sản chung của vợ chồng Long- Yến là “xâm phạm nghiêm trọng đến quyền sở hữu hợp pháp của ông Thảo, bà Oai”. Chính vì thế tại quyết định kháng nghị nói trên, VKĐN TP Đà Nẵng đã kết luận việc định đoạt tài sản trong trường hợp này là “không đúng”, và “TAND quận Hải Châu đã vi phạm pháp luật dân sự cả về thủ tục tố tụng và nội dung, xâm phạm nghiêm trọng đến quyền sở hữu hợp pháp của vợ chồng ông bà Lưu Quý Thảo, Nguyễn Thị Oai”.
Tuy nhiên, đến ngày 24.7.2007, VKSND TP Đà Nẵng lại ra Quyết định số 07/QĐ-KNTT- KSKD rút Quyết định kháng nghị số 06/QĐ- KNTT- KSDS ngày 27.3.2007 của Viện trưởng VKSND TP Đà Nẵng với nội dung: “TAND quận Hải Châu công nhận tài sản hợp pháp của ông Thảo, bà Oai là tài sản chung của vợ chồng anh Long, chị Yến là không đúng, nhưng đây là vi phạm do thiếu trách nhiệm của thẩm phán giải quyết vụ án, phạm vào các quy định về thủ tục giám đốc thẩm mà vụ án đã quá thời hạn để kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm...”. Việc VKSND TP Đà Nẵng ra Quyết định kháng nghị số 06 ngày 27.3.2007 theo thủ tục tái thẩm là không phù hợp với điều 307 Bộ luật Tố tụng dân sự bởi lẽ, chỉ có Chánh án TANDTC, Viện trưởng VKSNDTC mới có quyền kháng nghị theo thủ tục tái thẩm. Tại Quyết định số 07/QĐ- KNTT- KSKD, của VKSND TP Đà Nẵng lại nêu lý do “vụ án đã quá thời hạn để kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm” là mâu thuẫn với chính Quyết định số 06/QĐ- KNTT- KSDS về kháng nghị tái thẩm do Viện trưởng VKSND TP Đà Nẵng ban hành trước đó.
Cho đến thời điểm này, ông Thảo, bà Oai vẫn là chủ sở hữu hợp pháp của căn nhà số 122 Núi Thành theo giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở do UBND TP Đà Nẵng cấp ngày 22.1.1994. Từ quyền sở hữu hợp pháp của ông Thảo, bà Oai cộng với những sai phạm trong tiến hành tố tụng của TAND quận Hải Châu, TP Đà Nẵng, Chánh án TANDTC, Viện trưởng VKSNDTC, theo thẩm quyền, có trách nhiệm ra Quyết định kháng nghị tái thẩm số 04/DSST để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công dân.
Chúng ta chờ sự nghiêm cẩn của pháp luật từ phía Viện Kiểm sát nhân dân tối cao?
Nguyễn Quân