Theo Tổng cục Thống kê, xuất khẩu đang có bước lùi khi kim ngạch tháng 2 ước đạt 3,9 tỷ USD, giảm 22,2% so với tháng trước và giảm 23,2% so cùng kỳ năm 2009. Tính chung 2 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa ước tính đạt 8,9 tỷ USD, tăng 0,1% cùng kỳ 2009.
Trong khi đó, kim ngạch nhập khẩu 2 tháng đầu năm tăng 39,6% so với cùng kỳ năm ngoái, ước đạt 10,7 tỷ USD. Sự mất cân đối xuất – nhập khẩu khiến nhập siêu 2 tháng ước tính 1,75 tỷ USD, bằng 19,6% tổng kim ngạch xuất khẩu. Cùng với đà hồi phục nhanh của sản xuất, kim ngạch xuất nhập khẩu sẽ có đà tăng trong các tháng tới. Theo dự báo, kim ngạch xuất khẩu tháng 3 có thể đạt khoảng 5,5 tỷ USD, tăng 48,6% so với tháng 2, nhập khẩu đạt khoảng 6,4 tỷ USD, tăng 45,5% và nhập siêu sẽ duy trì khoảng 900 triệu USD. Như vậy, trong quý I, kim ngạch xuất khẩu dự kiến sẽ đạt 14,2 tỷ USD, kim ngạch nhập khẩu khoảng 16,8%, tương ứng với nhập siêu khoảng 2,6 tỷ USD, chiếm 18,3% tổng kim ngạch xuất khẩu.
Tăng cường xuất khẩu, hạn chế nhập khẩu các mặt hàng xa xỉ vẫn là các biện pháp chính được đưa ra nhằm hạn chế dần nhập siêu trong các tháng tới. Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Văn Hiếu cho hay, Bộ này sẽ tiến hành rà soát, cơ cấu lại danh mục các mặt hàng xa xỉ như ô tô, xe máy, mỹ phẩm để kiềm chế nhập siêu trong thời gian tới.
Còn theo Thứ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Thành Biên, Bộ đã kiến nghị nhiều chính sách tăng cường xuất khẩu và được Chính phủ áp dụng như điều chỉnh tỷ giá USD. Hay các biện pháp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp như can thiệp không để giá một số mặt hàng nông sản xuống đến mức gây thiệt hại cho người nông dân và doanh nghiệp. Cụ thể, vừa qua Bộ và Hiệp hội Lương thực Việt Nam đã thống nhất thu mua tạm trữ 1 triệu tấn lúa cho bà con đồng bằng sông Cửu Long, nhằm giúp giá lúa không bị xuống thấp hơn. Bộ cũng đã bàn với Bộ NN và PTNT mua tạm trữ cà phê giúp giá mặt hàng này không bị giảm như năm 2009.
Việc dựng lên các hàng rào thuế quan, hàng rào kỹ thuật đã được tiến hành nhằm hạn chế dần nhập khẩu các mặt hàng kém chất lượng, song thực tế chưa có được sự đồng bộ giữa các Bộ ngành quản lý về nhập khẩu. Thêm vào đó, áp dụng biện pháp kỹ thuật trong bối cảnh công nghệ chưa thể đáp ứng đầy đủ vì thế phải cân nhắc rất kỹ từng biện pháp, tránh tác động đến sản xuất trong nước.
Bài học phải thắt nhập khẩu các mặt hàng xa xỉ cuối năm 2009 vẫn còn nóng hổi, song với các giải pháp “phòng bệnh” sớm ngay từ đầu năm, hy vọng nhập siêu sẽ không còn là vấn đề nóng của năm 2010.
