Năm 2009, cùng với việc giám sát trực tiếp tại kỳ họp, HĐND tỉnh Quảng Bình đã xây dựng chương trình giám sát và tổ chức thực hiện giám sát: công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông trên địa bàn tỉnh trong năm 2007 - 2008; tình hình xây dựng thiết chế văn hóa, thông tin và phát triển đời sống văn hóa ở cơ sở; tình hình thực hiện chương trình phát triển chăn nuôi; việc thực hiện kế hoạch biên chế hành chính, sự nghiệp. Thông qua 4 nội dung giám sát chuyên đề của Thường trực HĐND và các ban, các Đoàn giám sát đã phân bố quỹ thời gian hợp lý, khoa học để cơ quan được giám sát chuẩn bị đầy đủ những nội dung mà Đoàn giám sát yêu cầu.
Thông qua thông tin nắm bắt ở cơ sở, các Đoàn giám sát đã có những kiến nghị xác đáng, giúp HĐND hiểu đúng và quyết định chính xác những vấn đề thực tế đặt ra. Bên cạnh các cuộc giám sát chuyên đề, trong năm 2009, Thường trực và các ban HĐND tỉnh đã tổ chức một số cuộc kiểm tra, khảo sát ở một số ngành, địa phương về tình hình hỗ trợ hộ nghèo đón Tết và kiến nghị ngành chức năng chấn chỉnh công tác bình xét, phân loại hộ nghèo, bảo đảm công bằng trong đời sống xã hội. Trong tháng 10 và tháng 11.2209, Thường trực HĐND tỉnh đã làm việc với 7 huyện, thành phố về việc giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân. Qua các buổi làm việc với Thường trực HĐND, Chủ tịch UBND các huyện, thành phố, các Đoàn giám sát đã làm rõ những vấn đề cử tri quan tâm, kiến nghị xác đáng, yêu cầu các cấp tích cực giải quyết. Bên cạnh các cuộc giám sát của Thường trực và các ban, năm 2009 Thường trực HĐND tỉnh đã phân công Tổ đại biểu HĐND huyện Lệ Thủy giám sát việc giải quyết đơn khiếu nại của một hộ gia đình xung quanh nội dung liên quan việc tranh chấp đất đai. Tổ đại biểu và cử tri địa bàn huyện Lệ Thủy đã đến tận nơi sự việc diễn ra, xem xét kết quả giải quyết lần đầu của UBND xã sở tại và tiếp cận thông tin vụ việc để đưa ra kiến nghị xác đáng. Việc giám sát đơn khiếu nại của Tổ đại biểu HĐND tỉnh ứng cử tại huyện Lệ Thủy mới được triển khai từ tháng 11.2009, nhưng sau hơn một tháng thực hiện cho thấy, vai trò đại biểu HĐND tỉnh tại cơ sở bước đầu được phát huy, đem lại hiệu quả thiết thực trong việc giám sát những vấn đề công dân nêu ra.
Thực tế trên cho thấy, việc thực hiện chức năng giám sát theo luật định phải được triển khai đầy đủ và đồng bộ. Trong hoạt động giám sát không chỉ bảo đảm trúng và đúng mà phải quan tâm theo dõi kết quả thực hiện kiến nghị giám sát. Đây là vấn đề mà cử tri và đại biểu rất quan tâm. Giám sát đúng và trúng nhưng khi kiến nghị nêu ra không được các cơ quan chuyên môn thực hiện thì cuộc giám sát chưa thể coi là đã hoàn thành. Cuộc giám sát có hiệu quả là phải tạo được những chuyển biến tích cực sau giám sát.
Ở Quảng Bình, các đợt giám sát thực hiện việc phân phối nguồn hỗ trợ kinh phí hộ nghèo đã mang lại hiệu quả nhất định, một số khoản cấp sai được thu hồi và phân bổ đúng đối tượng; người hưởng tiêu chí hộ nghèo sai được điều chỉnh và thu hồi. Năm 2009, Đoàn giám sát kết quả thực hiện chương trình phát triển chăn nuôi của Thường trực HĐND tỉnh và các thành viên Ban KT-NS đã làm việc với các huyện Bố Trạch, Quảng Trạch, Lệ Thủy và thành phố Đồng Hới cùng với một số xã và một số cơ sở sản xuất. Kết luận giám sát được thông qua Thường trực HĐND, đại diện UBND tỉnh và các ngành chức năng và báo cáo tại kỳ họp HĐND tỉnh. Sau kết luận giám sát và có kiến nghị, UBND tỉnh đã chỉ đạo sở Nông nghiệp - Phát triển nông thôn và các ngành liên quan tiếp thu kiến nghị của Đoàn giám sát, cụ thể hóa và đưa vào nội dung công tác năm 2010, như bố trí vốn, đào tạo, bồi dưỡng, hoàn thiện mạng lưới cán bộ thú y ở cơ sở; tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, sớm phát huy hiệu quả của trại giống bò Phương Hạ, thuộc Trung tâm giống vật nuôi của tỉnh. Thông qua kết quả giám sát của Ban KT-NS, Sở Tài chính, Cục Thuế Quảng Bình đã chỉ đạo tích cực trong việc thực hiện tăng nguồn thu ngân sách, nhất là giải quyết các khoản tồn đọng được nêu lên qua giám sát. Mặt khác, qua giám sát, Ban KT-NS đã có kiến nghị về việc chậm giải ngân vốn đầu tư xây dựng cơ bản năm 2009; Sở Kế hoạch - Đầu tư đã tham mưu cho UBND tỉnh trong quý IV/2009 có hai lần điều chuyển vốn các công trình chậm giải ngân thuộc ngân sách tỉnh để bố trí cho công trình đang thiếu vốn, nhờ đó, tác động tích cực đến các chủ đầu tư trong việc đôn đốc đẩy nhanh tiến độ công trình, giải ngân đạt kết quả khá hơn. Đến cuối năm 2009, theo báo cáo của Kho bạc Nhà nước tỉnh, vốn xây dựng cơ bản trên địa bàn tỉnh đã giải ngân hơn 80% kế hoạch, đây là năm đạt kết quả giải ngân cao so với những năm trước, khắc phục được tình trạng giải ngân vốn xây dựng cơ bản chậm của những năm gần đây.
Chọn đúng mục tiêu, giám sát trúng và đúng; kiến nghị chính xác, có tính khả thi… Tuy nhiên, phải tạo được chuyển biến tích cực sau giám sát mới được coi là giám sát đã thành công.
