Phó chủ tịch QH Nguyễn Đức Kiên: Chất lượng thực hiện quyền công tố và giám sát pháp luật phải được nâng lên
Có nhất thiết ngạch kiểm sát viên và cơ cấu kiểm sát viên ở từng cấp phải tương thích với ngạch thẩm phán và cơ cấu thẩm phán ở các cấp thẩm phán hay không? Bây giờ rà lại toàn bộ hệ thống kiểm sát và tòa án để làm cho đến nơi đến chốn, đồng bộ theo tinh thần cải cách tư pháp thì lâu quá trong khi thực tiễn đang đòi hỏi phải có sự thay đổi cho phù hợp hơn, hiệu quả hơn. Vừa qua chúng ta đã tăng quyền xét xử của tòa án cấp huyện lên. Bây giờ cũng vẫn đang tranh luận chuyện tương thích hoàn toàn hay không tương thích hoàn toàn giữa Tòa án với Viện kiểm sát. Tôi nghĩ đối với tòa án đã tăng thẩm quyền của Tòa án cấp huyện trong lĩnh vực xét xử rồi, để bảo đảm việc xét xử đúng, có hiệu quả cao thì chất lượng thực hiện quyền công tố và giám sát pháp luật cũng phải nâng lên. Chính vì thế chúng tôi cũng đồng tình với đề xuất của Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, chỉ chỉnh lý, sửa đổi một số điểm có giới hạn.
Phó chủ tịch QH Uông Chu Lưu: Có đáp ứng yêu cầu tinh gọn bộ máy hay không?
Việc sửa đổi Pháp lệnh Kiểm sát viên VKSND lần này chưa bàn đến chế độ, chính sách, ngạch lương, bậc lương của kiểm sát viên mà chỉ sửa đổi các quy định liên quan đến việc phân loại ngạch và các ngạch để giải quyết vướng mắc trong việc điều động cán bộ, đáp ứng yêu cầu của thực tế. Tuy nhiên, ý kiến của cơ quan soạn thảo và cơ quan thẩm tra về các nội dung sửa đổi còn rất khác nhau. Cụ thể, về cơ cấu kiểm sát viên của Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, theo đề xuất của cơ quan soạn thảo gồm cả kiểm sát viên Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, kiểm sát viên cao cấp, kiểm sát viên trung cấp và kiểm sát viên sơ cấp. Nhưng Ủy ban Tư pháp lại cho rằng, Viện kiểm sát nhân dân tối cao chỉ có kiểm sát viên Viện kiểm nhân dân sát tối cao chứ không có 3 ngạch kiểm sát viên cao cấp, trung cấp và sơ cấp. Vậy quy định như dự thảo Luật có bảo đảm tính đồng bộ hay không? Có đáp ứng được yêu cầu tinh gọn bộ máy kiểm sát viên của Viện kiểm sát nhân dân tối cao không hay lại làm phình thêm bộ máy? Nếu làm phình thêm bộ máy thì không phù hợp với cải cách hành chính.
Về ngạch kiểm sát viên, theo tinh thần định hướng cải cách tư pháp thì tới đây ta tổ chức lại hệ thống các cơ quan tư pháp, tòa án cũng có 4 cấp là sơ thẩm khu vực, tòa án nhân dân cấp tỉnh, tòa án cao cấp, tòa thượng thẩm và Tòa án nhân dân tối cao. Viện kiểm sát cũng được tổ chức tương thích với tổ chức tòa án. Cần cân nhắc thêm. Ở Viện Kiểm sát nhân dân cấp tỉnh và cấp huyện thì không thể bố trí kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân tối cao mà chỉ có thể bố trí kiểm sát viên trung cấp và kiểm sát viên sơ cấp.
Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Thu Ba: Không bắt buộc ngạch kiểm sát viên và ngạch thẩm phán phải tương thích với nhau.
Theo tinh thần sửa đổi Pháp lệnh Kiểm sát viên VKSND và Pháp lệnh Thẩm phán và Hội thẩm tòa án nhân dân lần này ngạch thẩm phán, ngạch kiểm sát viên được sửa đổi theo hướng chuyển từ gắn với cấp hành chính sang không gắn với cấp hành chính. Đây là tư tưởng chủ đạo khi sửa đổi hai Pháp lệnh trên nhằm tháo gỡ những vướng mắc, khó khăn trong thực tiễn hiện nay; đồng thời bảo đảm không trái với quy định của Hiến pháp, Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân và Luật Luật Tổ chức Tòa án nhân dân hiện hành.
Thực tế nếu nói ngạch kiểm sát và ngạch thẩm phán hoàn toàn không gắn với nhau thì không đúng. Nhưng nếu nói bắt buộc ngạch kiểm sát và ngạch thẩm phán phải tương thích với nhau thì cũng chưa phải. Vì có một thời gian dài, tòa án theo ngạch cấp hành chính, tức là thẩm phán huyện, thẩm phán tỉnh, thẩm phán tối cao nhưng Viện kiểm sát vẫn là kiểm sát viên sơ cấp, trung cấp và cao cấp. Tuy nhiên, việc tổ chức kiểm sát viên theo ngạch cấp hành chính đã gây khó khăn cho việc điều động cán bộ từ cấp trên xuống cấp dưới. Khi điều động được rồi thì người được điều động cũng không vui vẻ vì rõ ràng là bị xuống ngạch. Nếu ta điều chỉnh được ngạch kiểm sát viên thì sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc điều động cán bộ; giải quyết được tình trạng đóng băng ở mỗi cấp tòa án và kiểm sát hiện nay. Trong tương lai nên có kiểm sát viên tối cao đặt ở Ủy ban kiểm sát tối cao, kiểm sát viên cao cấp đặt ở cấp tỉnh và cấp cao, còn kiểm sát viên trung cấp thì đặt ở cấp huyện và cấp tỉnh, kiểm sát viên sơ cấp chỉ đặt ở cấp huyện. Phải căn cứ vào nhiệm vụ của Viện kiểm sát mỗi cấp mà bố trí kiểm sát viên cho phù hợp với trình độ, năng lực cũng như yêu cầu nhiệm vụ của cấp đó. Đặc thù của các cơ quan tư pháp không hoàn toàn giống với các cơ quan hành chính, bởi vì các cơ quan tư pháp còn có quyền độc lập đối với các chức danh tư pháp. Cho nên khi xác định ngạch tư pháp cũng phải dựa trên tính đặc thù này. Cần sửa đổi các ngạch bậc để làm sao đáp ứng được yêu cầu của thực tiễn, tháo gỡ được những vướng mắc khó khăn hiện nay.
Việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Kiểm sát viên VKSND phải theo định hướng của Nghị quyết 49 về cải cách tư pháp. Tuy nhiên, cần có bước đi phù hợp để Pháp lệnh mới không mâu thuẫn với Hiến pháp và Luật Tổ chức Viện Kiểm sát nhân dân. Việc thay đổi ngạch của kiểm sát viên theo hướng không gắn với đơn vị hành chính hiện nay đang là yêu cầu cấp thiết. Hiện nay, ngạch bậc trong ngành kiểm sát và tòa án chưa rõ ràng nên quan điểm của các cơ quan tư pháp mà Ủy ban Tư pháp cũng rất tán thành là cần sắp xếp lại các ngạch bậc trong ngành tư pháp. Anh thực hiện quyền tư pháp thì phải có chức danh mới có thể ngồi dự phiên tòa, chủ trì phiên tòa và tham gia tố tụng được; trong chức danh tư pháp thì phải có các ngạch gồm: sơ cấp, trung cấp, cao cấp và tối cao, trong từng ngạch lại chia thành các bậc. Đây cũng là một bước sắp xếp lại ngạch bậc kiểm sát viên cho hợp lý.
Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng và An ninh Lê Quang Bình: Chỉ nên quy định 3 ngạch kiểm sát viên
Theo quy định tại Điều 103 của Hiến pháp thì Chủ tịch Nước bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân tối cao. Còn Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức đối với kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân địa phương. Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân và Hiến pháp đều không quy định kiểm sát viên cao cấp, trung cấp và sơ cấp. Bây giờ cơ quan soạn thảo thấy cần thiết phải có kiểm sát viên cao cấp, trung cấp, sơ cấp. Nhưng tôi rất băn khoăn. Đúng là vấn đề gì thực tiễn đòi hỏi mà luật không cấm thì ta có thể quy định vào pháp lệnh được. Nhưng phải hết sức cân nhắc. Tôi đề nghị chỉ nên có 3 loại kiểm sát viên cao cấp, kiểm sát viên trung cấp và kiểm sát viên sơ cấp chứ không nên tổ chức 4 loại kiểm sát viên. Trên Viện Kiểm sát nhân dân tối cao nên bố trí kiểm sát viên cao cấp, còn dưới tỉnh phần lớn là kiểm sát viên trung cấp, dưới huyện phần lớn là kiểm sát viên sơ cấp, bảo đảm anh trên có đủ năng lực, trình độ để cải sửa, bác bỏ được những quyết định, bản án mà anh dưới làm chưa đúng.
|
Quy định 4 loại kiểm sát viên là phù hợp với thực tế
Đa số thành viên Ủy ban Tư pháp tán thành với quy định của dự thảo Pháp lệnh về các ngạch kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân gồm có: kiểm sát viên Viện Kiểm sát nhân dân tối cao; kiểm sát viên cao cấp, kiểm sát viên trung cấp, kiểm sát viên sơ cấp. Việc sửa đổi quy định kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân gắn với cấp hành chính sang 4 ngạch kiểm sát viên như dự thảo Pháp lệnh cơ bản giải quyết được những vướng mắc trong thực tiễn về quản lý, sử dụng, điều động kiểm sát viên giữa các cấp Viện kiểm sát nhân dân, nhất là góp phần củng cố và tăng cường năng lực đội ngũ kiểm sát viên tại các Viện kiểm sát nhân dân cấp huyện và cấp tỉnh. Quy định như vậy cũng bảo đảm được tính liên tục trong việc giải quyết các vụ án hình sự của Viện kiểm sát nhân dân và khắc phục được tình trạng chia cắt trong hoạt động tố tụng hình sự đối với các vụ án hình sự mà Viện kiểm sát cấp trên phải ủy quyền cho Viện kiểm sát cấp dưới thực hành quyền công tố tại phiên tòa; tạo điều kiện thuận lợi cho việc bố trí, phân công nhiệm vụ của từng kiểm sát viên dựa trên năng lực thực hiện nhiệm vụ của họ; giúp cho Viện kiểm sát nhân dân thực hiện có hiệu quả hơn chức năng, nhiệm vụ của mình.
(Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Tư pháp về dự án Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Kiểm sát viên VKSND)
_______________________________________________________
Cần đổi mới căn bản cơ cấu kiểm sát viên
Để đổi mới căn bản cơ cấu kiểm sát viên, bảo đảm Viện Kiểm sát nhân dân các cấp thực hiện có hiệu quả chức năng, nhiệm vụ theo yêu cầu cải cách tư pháp thì nên phân chia thành 4 loại kiểm sát viên gồm: kiểm sát viên Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, kiểm sát viên cao cấp, kiểm sát viên trung cấp và kiểm sát viên sơ cấp. Phương án này tuy có đặt ra một vấn đề mới là sửa đổi Kiểm sát viên Viện Kiểm sát nhân dân tối cao hiện hành thành hai loại là kiểm sát viên cao cấp và kiểm sát viên Viện Kiểm sát nhân dân tối cao mới, nhưng sẽ tạo điều kiện cho Viện kiểm sát các cấp thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ; đồng thời là bước chuẩn bị quan trọng để thực hiện chủ trương đổi mới tổ chức và cán bộ Viện kiểm sát theo yêu cầu cải cách tư pháp thể hiện trong Nghị quyết số 49-NQ/TW. Phương án này cũng sẽ giải quyết triệt để vấn đề cơ bản, mấu chốt mà mục tiêu sửa đổi Pháp lệnh đặt ra, vừa bảo đảm mỗi cấp kiểm sát có nhiều loại kiểm sát viên, vừa bảo đảm việc điều chuyển kiểm sát viên giữa các cấp kiểm sát được thông suốt; tạo cơ sở pháp lý bảo đảm tính liên tục trong việc giải quyết án của kiểm sát viên ngay từ đầu đến khi kết thúc. Số kiểm sát viên cao cấp ở Viện Kiểm sát nhân dân tối cao kiểm sát điều tra các vụ án do Cơ quan điều tra của Bộ Công an điều tra sẽ trực tiếp thực hành quyền công tố tại Tòa án tỉnh, Tòa án huyện nơi vụ án được chuyển đến để xét xử sơ thẩm, khắc phục tình trạng bất hợp lý hiện nay là phải ủy quyền công tố cho kiểm sát viên cấp tỉnh, cấp huyện; từ đó góp phần nâng cao chất lượng giải quyết các vụ án. Phương án chia thành 4 loại kiểm sát viên còn đáp ứng được yêu cầu tăng cường, phát triển đội ngũ kiểm sát viên, mở rộng nguồn tuyển chọn, bảo đảm tính liên tục, tính kế thừa, tạo động lực mạnh mẽ để từng kiểm sát viên phấn đấu vươn lên, nâng cao chất lượng kiểm sát viên các cấp.
(Tờ trình dự án Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Kiểm sát viên VKSND của Viện Kiểm sát nhân dân tối cao) |
